T.C. ANKARA

47. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO                                                              : 2025/27 Esas

KARAR NO                                                         : 2026/211

HAKİM                                                                : Muhammed Mücahit SÖNMEZ 252387

KATİP                                                                  : Seda BOZKURT 123133

DAVACI                                                              : MAJİSTRAL ECZACILARI DERNEĞİ -  Sultan

Mesud Mah. İstanbul Cad. Pekcan Kapı No: 82 Daire No: 1 Karatay/KONYA

VEKİLİ                                                                : Av. TUĞÇE AYDIN AYHAN - [18671-76080-87999] UETS

DAVALI                                                              : SOSYAL GÜVENLİK KURUMU BAŞKANLIĞI - [35773-73770-62988] UETS

VEKİLİ                                                                : Av. SERRA ESEN HABİBOĞLU DİKİLİTAŞ - [16151-51645-99306] UETS

DAVA                                                                  : Menfi Tespit

DAVA TARİHİ                                                   : 13/12/2024

KARAR TARİHİ                                                : 10/04/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH                                           : 08/06/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

1. TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI
   1. İddia (Dava Dilekçesi)

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Majistral reçetelerin hekim tarafından düzenlendiğini, eczacı tarafından usule uygun şekilde hazırlanarak mevzuata uygun şekilde sisteme işlendiğini ve davalı kurumca ödemesinin yapıldığını, ancak davalı kurumun ödeme yaptığı tutarın yıllardır tarifesi güncellenmiş olmasına rağmen davalı tarafça bu güncellemenin uygulanmadığından iş bu davanın açılma gereğinin oluştuğunu, bu kapsamda protokole dayalı olarak reçeteleri karşılayan eczanelerin yine mevzuat gereği ödemesini alması gerekirken eksik ödeme aldığını, bunun nedeninin ise davalı kurumun gerekli olan fiyat güncellemesini yapmayışından kaynaklandığını beyanla "Majistral ilaç bedellerinin uyarlanması" talebini reddeden kurum işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

1. 2. Savunma (Cevap Dilekçesi)

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız açılan davanın reddi gerektiğini, 10.06.2014 tarihli 2014/1 sayılı Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyonunda; "Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliğinin  4.1.4 -  Reçeteler yazılabilecek  ilaç miktarı  başlıklı maddesinde yer alan "Majistrallerin fiyatlandırmasında MEDULA sistemindeki tarife, fiyat ve miktarlar esas alınır, ödenecek bedel Kurumca belirlenecek tutarı geçemez." şeklindeki düzenlemeye uygun şekilde majistral ilaçlar için ödenecek azami bedeli belirlemek, 500 TL'nin üzerindeki majistral ilaç bedellerinin ödenmemesine, MEDULA sisteminde gerekli düzenlemenin yapılmasına ve MEDULA sistemi üzerinden duyurulmasına" şeklinde karar verildiğini, 25.08.2022 tarihli ve 31934 sayılı mükerrer Resmi Gazete'de yayımlanan 2022/6 sayılı Sağlık Hizmetleri Fiyatlandırma Komisyon Kararı'nda "MADDE 5- MEDULA sisteminde kayıtlı “Eczanelerde Üretilen İlaçlar İçin Tarife” (Majistral Tarife)’de yer alan fiyatların

%36,20 oranında arttırılmasına, gerekli düzenlemelerinin Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğünce yapılmasına" dair kararın yayımlandığı ifade edilerek ilgili kararların Müdürlüklerine iletildiğinden ilave edilecek bir husus bulunmadığını beyan etmiştir.

2. DELİLLER
   1. Tüm dosya kapsamı
   2. 3- HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava, Türkiye Eczacılar Birliği ile davalı Kurum arasında düzenlenen Tıbbi Malzemeler Temini Sözleşmesi hükümlerine aykırılık iddiasına dayanmaktadır.

Davacı davalı Kurum ile Türkiye Eczacılar Birliği arasında düzenlenen sözleşme kapsamında reçeteye konu ilaçlar için fiyat güncellemesi talebinin reddi işleminin iptalini talep etmektedir.

Dosya kapsamındaki Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun SGK Genel Sağlık Sigortası Genel Müdürlüğü'ne gönderdiği (Konu: Majistral Tarife Hk.) 31.01.2025 tarih ve

-5578024 sayılı yazıda; "Vergi Usul Kanununa göre Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan ve Vergi Usul kanunu Genel Tebliği ile belirtilen 2022 yılına ait yeniden değerlendirme oranları uygulanarak güncellenmiş 2023 yılına ait fiyatlar ve 2023 yılına ait yeniden değerlendirme oranları uygulanarak güncellenmiş 2024 yılına ait fiyatların yer aldığı, 07.11.2024 tarihli -20972 evrak sayılı Makam Oluru ile onaylanmış Güncel 2024 Majistral Tarife ekte sunulmuştur.Bilginizi arz ederim." ,

Dosya kapsamındaki Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun Mahkemenin 2025/27 Esas sayılı dosyasına gönderdiği 09.04.2025 tarih ve -5624393 sayılı yazıda; "Davacı, Majistral Eczacıları Derneği ile Davalı, Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı (SGK) arasında Mahkemenizde görülmekte olan dava nedeniyle talep edilen Majistral İlaç Tarifesi ile ilgili bilgi ve belgeler ekte yer almaktadır.Bilgilerinize arz ederim.",

Dosya kapsamındaki Türk Eczacıları Birliği Merkez Heyeti'nin, Sağlık Bakanlığı Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu Başkanlığı'na gönderdiği 12.12.2023 tarih ve -822 sayılı yazıda; "Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı) tarafından 25 Kasım 2023 tarih ve 32380 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğ (Sıra No: 554) ile, 2023 yılı için yenidendeğerlendirme oranının %58,46 olarak tespit edildiği belirtilmiştir. Majistral Tarifenin 2023 yılına ait yeniden değerlendirme oranı %58,46 oranında güncellenmesi talebimizi saygılarımla arz ederim." şeklindeki üst yazı ve ekindeki belgeler incelendiğinde 2023 ve 2024 yıllarına ait majistral tarife ve belirlenen yeniden değerleme oranlarına ilişkin belgelerin bulunduğu görülmüştür.

Davacı derneğin üyelerinin ve diğer eczacıların ilaç teminine ilişkin Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol'ün

3.2.15.4. Maddesinde; "Aşağıdaki ilaçları ihtiva eden ve zikredilen hizmet sunucuları tarafından düzenlenen reçeteler (Kurum tarafından gerekli düzenlemeler tamamlanıncaya kadar) manuel olarak düzenlenebilir. .....

2. Majistral ilaç içeren reçeteler, alerji aşıları reçeteleri, " şeklinde majistral reçetelerin SGK ile eczaneler arasındaki protokol kapsamında düzenlenebileceği görülmektedir. Aynı protokolün 3.2.5. Maddesinde; "Majistral ilacın terkibine giren ilaç varsa, bunlara ait karekodların İlaç Takip Sistemine satış bildirimi yapılacaktır. Karekod uygulaması kapsamı dışında tutulan ürünler için ise kupür ve barkod diyagramları reçeteye düşmeyecek şekilde eklenecektir. Majistral terkibine giren ancak Kurum geri ödeme listesinde yer almayan ilaçlar için kupür/karekod gibi kanıtlayıcı belgenin reçeteye eklenmesi gerekmemektedir.

Majistral tarifeye yönelik güncellemeler her yıl görüşülüp, yeniden değerlendirilir. " şeklinde majistral reçetelere ilişkin tarifenin her yıl görüşülüp yeniden değerlendirileceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık konusu itibariyle dosya 1 Eczacı, 1 E.SGK Başmüfettişi ve 1 E: SGK Sağl. İşl. Daire Bşk. Eczacı bilirkişiye tevdi edilmiş, 23.02.2026 tarihli bilirkişi raporunun sonuç bölümünde;

"Sonuç olarak: Müstahzar ilaç, önceden hazırlanarak eczanede bulundurulan ticari ilaçlardır.

Reçetede belirtilen formüllere göre eczacılar tarafından hazırlanan karıştırma, birleştirme, paketleme ve etiketleme gibi basamakları içeren süreçlerdir.

Majistral reçeteler: doktorun tedaviyi ihtiyaçlara göre kişiselleştirmesi için pratik bir yöntemdir. Aynı zamanda ilaçların piyasada bulunmayan formülasyonlar halinde kullanılmasını sağlar. Hazırlanan bu formülasyonların en önemli avantajlarından biri, piyasada müstahzarı olmayan veya ithal ürün olduğu için çok pahalı olan bir dozaj formunun eczacı tarafından düşük maliyetle hazırlanabiliyor olmasıdır. Majistral ilaçlarla hasta, kendisi için, özel olarak hazırlanmış bir ilaç ile tedavi edildiğinden olumlu bir psikolojik etki de sağlanabilmektedir.

Bu itibarla;

Ülkemizde "nadir hastalığı bulunan" hastaların, tedaviye erişiminin Majistral İlaç Reçeteleri ile sağlanması, hastaların umut ve yaşam kalitesini olumlu etkileyebileceği, bu nedenle Sağlık Bakanlığı'nın her yıl düzenli olarak fiyat güncellemesi yaptığı majistral reçetelere ait etkin/etken maddelerin ve fiyatlarının yayımı tarihi itibariyle, en kısa sürede (15 gün) Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından  MEDULA Sisteminde güncellenerek, (majistral ilaç dozunun) e-reçete olarak da reçete edilmesinin sağlanması, Sağlık Uygulama Tebliğinde Majistral İlaçların Reçete edilmesi ile ilgili olarak, ivedilikle düzenleme yapılması gerektiği, bu yönde yapılacak düzenlemenin, Anayasamız ve 5510 sayılı Kanun gereği SGK'nun görev ve itibarını temsil edecek olması, hususlarındaki takdirin Sayın Mahkemede olduğu." şeklinde olup, bilirkişi raporu mahkemece incelenmiş, raporun teknik ve hukuki açıdan yeterli, gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı beraber değerlendirildiğinde; 23 Mart 2011 tarihli Sağlık Bakanlığı onayı ile halen yürürlükte bulunan ve eczanelerde üretilen majistral ilaçların fiyatlandırılmasında kullanılan majistral tarife için bu tarihten sonra yapılacak olan düzenlemelerin 213 Sayılı Vergi Usul Kanununa göre her yıl Maliye Bakanlığınca yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile belirlenen yeniden değerleme oranları uygulanarak güncellenmesi ve bu doğrultuda yeni bir “Olur”a gerek kalmaksızın Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu tarafından yayınlanması uygun bulunduğu, bununla birlikte Türk Eczacıları Birliği ve davalı arasında akdedilen İlaç Temin Protokolü 3.2.5 maddesine göre “Majistral tarifeye yönelik güncellemeler her yıl görüşülüp, yeniden değerlendirilir.” maddesi ile tarifenin güncelleneceği akdedilmiş, bu güncelleme oranın da Maliye Bakanlığı tarafından belirlenerek Sağlık Bakanlığı tarafından bildirildiği görülmüştür. Bu kapsamda Sağlık Bakanlığı tarafından 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ait yeniden değerleme oranları uygulanmış ve tarife davalı tarafından Medula sisteminde bu yıllar için güncellenmiş olduğu anlaşılmaktadır. Fakat Sağlık Bakanlığı tarafından 14.07.2023 yılı itibarıyla yeni tarife yayınlanmış olmasına rağmen 2022 ve sonrası yıllar için güncellenen tarifenin MEDULA sistemine entegre edilmediği ve son olarak 2024 yılının sonunda Majistral Tarife Sağlık Bakanlığı ve Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu nezdinde ki çalışmalar neticesinde % 58,46 artış uygulanarak güncellenmiş olmasına rağmen davalı kurumun MEDULA sisteminde ilgili fiyat güncellenmesini yapmamış olduğu anlaşılmıştır.

Davacı derneğin üyeleri ve diğer eczanelerden müteşekkil Türkiye Eczacılar Birliği'nin davalı SGK ile arasındaki ilaç temin protokolünün 3.2.15.4.maddesi ile davacı derneğin üyeleri olan eczanelerin majistral reçete oluşturabileceği protokol kapsamında kabul edildiği ve 3.2.5.maddesinde eczanelerin düzenleyeceği majistral reçetelerde davalının karşılayacağı miktara ilişkin tarifenin her yıl yeniden değerlendirilerek güncelleneceği akdedilmiş olmasına rağmen davalı SGK'nın belirlenen yeniden değerleme oranını MEDULA sistemine entegre etmemesi hususunun protokolün 3.2.15.4. ve 3.2.5.maddelerine aykırılık teşkil ettiği ve bu hususun hukuka aykırı olduğuna kanaat getirilmiş olup, davalının tarifenin güncellenmesi talebini içerir 19.08.2024 tarihli dilekçenin davalı kurum tarafından 21.08.2024 tarihinde tebliğ alınmasına rağmen Majistral tarifenin Medula Eczane Provizyon Sistemi’nde güncellenmemesi şeklindeki zımnen red işleminin iptaline dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. 1. Davanın KABULÜ ile; Davalı SGK’nın Sosyal Güvenlik Kurumu Kapsamındaki Kişilerin Türk Eczacıları Birliği Üyesi Eczanelerden İlaç Teminine İlişkin Protokol’ünün 3.2.15.4. ve 3.2.5./2. Maddelerine rağmen majistral tarifenin Medula Eczane Provizyon Sistemi’nde güncellenmemesi işleminin HUKUKA AYKIRI OLDUĞUNUN TESPİTİ ile davacı derneğin “Majistral ilaç bedellerinin uyarlanması” başlıklı ve Majistral tarifenin Medula Eczane Provizyon Sistemi’nde güncellenmesi talebini içerir 19.08.2024 tarihli dilekçenin davalı kurum tarafından 21.08.2024 tarihinde tebliğ alınmasına rağmen Majistral tarifenin Medula Eczane Provizyon Sistemi’nde güncellenmemesi şeklindeki ZIMNEN RED İŞLEMİNİN İPTALİNE,
   2. Harçlar Kanununun 13/j maddesi uyarınca davalı İdare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacı tarafından dava ikamesinde peşin harç olarak yatırılan 427,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacıya iadesine,
   3. Davacı tarafından bu dava için yapılan 18.577,60 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalacak kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
   4. Davacı yargılamada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine göre belirlendiği üzere 45.000,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dair tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/04/2026

Katip 123133

Hakim 252387

?e-imzalı